دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار - جستجو در پایان‌نامه‌ها

پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد: سحر ناصری، ۱۳۹۹

بررسی قاعده فراغ دادرس و اعتبار امر مختومه در دعاوی امور حسبی

قانون گذار به علت امکان وقوع اشتباه از سوی قاضی، امکان رسیدگی دو مرحله ای به غالب دعاوی را فراهم کرده است تا بتوان از این طریق از اشتباهات قضات کاسته و در نتیجه از تضییع احتمالی حقوق شهروندان جلوگیری شود. رسیدگی به دعوی در مرحله دوم صرفا از طریق درخواست محکوم علیه و متضرر از رای بدوی ممکن خواهد بود. مسئله قطعیت آراء، هم احکام صادره از سوی دادگاه ها را شامل می شود و هم قرارهای نهایی همچون قرار رد دعوی یا رد دادخواست. پس از قطعیت یافتن یک رای امکان اجرای آن وجود دارد، هرچند که اجرای برخی آراء قبل از قطعی شدن نیز پیش بینی شده است. در عین حال می توان به آرای قطعی از طریق استفاده از موارد اعتراض به صورت فوق العاده که عبارتند از فرجام خواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث در صورت تحقق شرایط قانونی شکایت و اعتراض نمود. یکی از قواعد حاکم بر فرایند رسیدگی قضات، قاعده فراغ دادرس و اعتبار امر مختومه است، لازمه استحکام احکام قضایی و مبنای نظام دادرسی و احقاق حق عمل به این قاعده است. این قاعده مبنای حقوقی فقهی دارد. با این حال اصول و مبانی مهمتری وجود دارد که قانون و فقه به دادرس اجازه می‌دهد که حکم خود را نقض، تغییر و یا در زدودن استحکام از رأی قاضی دیگر دخالت کند. این دخالت را در این پایان‌نامه تغییر حکم در دادگاه صادرکننده و هم‌عرض از نظر فقه و حقوق موضوعه نامیده‌ایم.هدف از انتخاب موضوع فوق تبیین جایگاه تغییر حکم توسط دادرس در نظم حقوقی دادرسی و بررسی فراوانی کلی تغییرات احکام در عرصه رسیدگی‌های دادرسان مدنی و نیز بررسی فقهی دخالت حاکم در حکم خود و دخالت حاکم دیگر در حکم حاکم اول می‌باشد وانگهی در رسیدگی به امور حسبی اعمال این قاعده با تخصیص مواجه می باشد به این ترتیب که قانونگذار عدم رعایت این قاعده را در امور حسبی مجاز شمرده است . توجه به این امر حائز اهمیت است که فراهم شدن بستر تغییر و اصلاح رای پس از فرایند دادرسی می تواند عامل تزلزل آراء و خدشه به عدالت قضایی شود که آثار نامطلوبی در فرایند دادرسی منصفانه ایجاد می کند و بر همین اساس تبیین حدود عدم اجرای قاعده فراغ دادرس در رسیدگی به امور حسبی اهمیت ویژه ای دارد. در پایان نامه حاضر با استفاده از روش تحلیلی توصیفی ابعاد مختلف این موضوع بررسی شده و نتیجه آن در زمینه حقوق شکلی و ماهوی بیان گردیده است .

کلیدواژه‌ها: : امور حسبی ، آیین دادرسی مدنی ، فراغ دادرس ، دادرس ی منصفانه

M.A. Thesis:

Studing the rule of judicial appeal and validity of the closed case in the hearing affairs case.

Due to the possibility of mistakes by the judge, the legislator has provided the possibility of two-stage processing of most cases in order to reduce the mistakes of judges and thus prevent the possible violation of citizens' rights. The lawsuit in the second stage will be possible only through the request of the convict and the victim of the initial verdict. The issue of certainty of decisions includes both the rulings issued by the courts and the final decisions such as the dismissal of the lawsuit or the dismissal of the petition. Once a vote is finalized, it is possible to enforce it, although some votes are expected to be enforced before it is finalized. At the same time, it is possible to appeal against the final verdicts through the use of extraordinary objections, which include appeals, retrials, and third-party objections if the legal conditions are met. One of the rules governing the process of judges' review is the rule of vacancy of the judge and the validity of the final case. This rule has a jurisprudential legal basis. However, there are more important principles and principles that law and jurisprudence allow the judge to violate, change or interfere with the ruling of another judge. This intervention in this dissertation is called a change of sentence in the issuing court and in terms of jurisprudence and law of the subject. Jurisprudence is the interference of the ruler in his ruling and the intervention of another ruler in the ruling of the first ruler. It is important to note that the provision of a platform for change and correction of the vote after the trial process can cause hesitation of votes and damage to judicial justice, which has adverse effects on the fair trial process, and therefore explain the limits of non-implementation of the free rule. The judge is especially important in dealing with criminal matters. In the present dissertation, using descriptive analytical method, different dimensions of this issue have been studied and the result has been stated in the field of formal and substantive law.

Keywords: Fair trial, validity of final case, litigation, civil hearing